Studieval: Dette seier ekspertane

PODKAST: Karriererettleiar Gisle Hellsten oppfordrar foreldre og nitten?ringar til ? senkje skuldrene, og sj? p? valget som et gledeleg dilemma framfor eit skjebnetungt lodd.

Smilande studentar p? campus. Foto

Studievalet p?verker bustad, vener, interesser, framtidig arbeid og mykje meir. Men det er aldri feil ? studere, sj?lv om du ikkje treff blink p? f?rste fors?k. Illustrasjonsfoto: Shane Colvin / UiO

Datoen 20. april n?rmar seg og kanskje er du mor, far, r?dgivar eller l?rar til ein nitten?ring som st?r framfor sitt livs st?rste val til no. Kva skal ho studere? Kvar skal ho studere? Kva skal ho gjere n?r ho blir stor?

I denne episoden av Universitetsplassen har vi samla tre studievalekspertar til ein samtale om dette viktige livsvalet.

– V?g ? g? inn d?ra du ikkje trudde du skulle t?rre ? passere. Sei hei f?r nei!

Gisle Hellsten, leiar ved Karrieresenteret ved Universitetet i Oslo, tilr?r foreldre og nitten?ringar ? senke skuldrane og sj? p? valet som eit gledeleg dilemma framfor eit skjebnetungt lodd.

– Ikkje ver redd, tenk heller at yes, no startar resten av livet ditt! seier han.
 

Ei etterlenta endring

Andres ?verb? fr? Leikanger i Sogn og Fjordane, som er inne i sitt tredje ?r p? profesjonsutdanninga i psykologi ved Universitetet i Oslo, er einig i at ein m? framelske endring.

– Om eg hadde reist dit alle andre reiste, ville det vore vanskelegare ? omskape meg sj?lv. ? etablere eit nytt liv og ei annleis framtid gjer ein best p? eiga hand, seier han.

– Du l?rer mykje meir enn fag n?r du byrjar ? studere, som til d?mes korleis du likar ? arbeide, kva du likar ? gjere og kven du likar ? arbeide med, seier han.

Heiar p? studielivet, val og omval: Karriererettleiar Gisle Hellsten (t.v), utdanningsforskar Elisabeth Josefine Lackner og psykologistudent Andres ?verb?, alle fr? Universitetet i Oslo. Foto: Stefan Vincent Str?mnes / UiO

Kva du kryssar av p? skjemaet til Samordna opptak akkurat no i april, er ikkje avgjerande for resten av livet ditt, p?peikar dei tre ekspertane vi har snakka med. Du kan ombestemme deg og kjem til ? ta mange, mange fleire val, b?de no og seinare.

– Dei s?kalla mjuke ferdigheitene kan vise seg ? vere like viktige som dei faglege, seier utdanningsforskar Elisabeth Josefine Lackner, stipendiat ved Institutt for pedagogikk, i podkastepisoden.

?verb? har erfart at med ein gong du tek steget inn i studieverda, byrjar du p? ein prosess som er l?rerik p? s? mange vis.

– Du bur og lever p? ein heilt annan m?te, heile livet og ikkje berre det du driv med p? dagtid endrar seg. For meg var dette ei etterlengta endring og det kan det blir for alle som er opne for det, seier han.

– Ta steget, ta eit val

Studievalet vil sj?lvsagt p?verke bustad, vener, interesser, framtidig arbeid og mykje meir. Det einaste sikre, meiner ekspertpanelet v?rt, er at det aldri er feil ? studere, sj?lv om ein ikkje treff blink p? f?rste fors?k.

– Du er ikkje den einaste som f?ler deg rar og annleis i starten. Det er normalen.

Kva er s? det viktigaste ein m? tenkje p? n?r ein st?r i overgangen fr? vidareg?ande til h?gare utdanning, eller skal st?tte ein ungdom som st?r der?

– Foreldra m? vere opne og st?ttande, hjelpe ten?ringen til ? bade i utdanningsvalet, ta del i researchen, s?ke opp informasjon p? alle dei gode nettressursane som finst der ute og finne dei studiestadene som verkar interessante. Kanskje kan de til og med bes?ke studiestaden i f?rekant, seier Lackner og understreker:

– Men s? er det ogs? sv?rt viktig ? t?rre ? treffe eit val sj?lv om ein er usikker. Ta steget, og ver open for at valet kan endre seg undervegs. Det gjer det for mange av oss.
 


Kvalifiserte r?dgivarar er viktige dialogpartnarar for unge som skal velje utdanning. Kva meiner Hellsten er det verste ein forelder eller r?dgivar kan gjere for nitten?ringen som skal ta sitt f?rste studieval?

– Styr unna freistinga ? p?verke for mykje basert p? eigne verdival. Det er no fuglen skal flyge, og for ? gjere flyturen s? god som mogleg, treng barnet ditt gode sp?rsm?l, openheit og tillit med seg p? ferda, seier Hellsten.

– Ikkje dei brattaste fjelli, men ...

Ein som fekk ein god flytur, var nettopp ?verb?, og kanskje var det difor han turte ? g? motstraums til Oslo framfor Bergen?

– D? eg fann ut at eg ville studere psykologi, blei det fort klart for meg at eg skulle til Universitetet i Oslo som har det sterkaste studiemilj?et i landet p? dette faget. I tillegg hadde eg lyst til ? bu i ein storby som ogs? er ein studentby, fortel han.

– Oslo byr verkeleg, verkeleg p? alt. S?rleg vil eg trekkje fram kunstopplevingar.

Sj?lv arbeider han deltid, men slett ikkje alle studentar m? det. Han har vener som bur for under 4000 kroner i m?naden og vener som betalar over 10 000 kroner i husleige.

– Variasjonen er stor og handlar meir om kva interesser og behov du har enn noko anna, seier han.

Det beste med ? bu i hovudstaden synest ?verb? er samansmeltinga av byliv og studentliv.

– Oslo byr verkeleg, verkeleg p? alt. S?rleg vil eg trekkje fram kunstopplevingar. Men byen har ogs? mange naturperler p? lur, om enn p? ein litt annleis m?te enn i vest. Du finn ikkje dei st?rste fjelli og brattaste bakkane her, men blant anna mange fine vatn i marka, seier han.

– Sei hei f?r nei!

Kva betyr s? den f?rste studieveka p? kvaliteten i utdanninga? Ganske mykje, skal vi tru Lackner.

– Studentar som har ein god studiestart, gjer det gjerne bra i studia sine og fullf?rer i rimeleg tid. Dei som er p? hogget fr? starten av og som er flinke til ? bruke tenestene som studieinstitusjonen byr p?, gjer det alts? ?betre? som studentar. Vi kan ikkje seie sikkert om dette har ein ?rsakssamanheng, men tilr?r likevel ? vere p? hogget. Det kan l?ne seg! seier ho.

Hellsten legg til at den st?rste tenesta ein ny student kan gjere seg sj?lv, er ? vere trygg p? at han ikkje er den einaste som f?ler seg litt rar, annleis og som ikkje kjenner nokon.

– Det er det normale. Men dette m? ikkje f? lov til ? hindre deg fr? ? vere nysgjerrig. V?g ? g? inn den d?ra du ikkje trudde du skulle t?rre ? passere, og ver open. Sei hei f?r nei! Det er eit godt motto b?de for studiestarten og i arbeidslivet nokre ?r seinare, seier han.

Gode ressursar i studiejakttida

Studentsamskipnaden i Oslo og Akershus

Slik blir du student ved Universitetet i Oslo

Studiebarometeret: Kor godt trivst studentane her og der?

Tips til foreldre og foresatte fr? Utdanning.no

Fr? studieliv til karriereliv etter Universitetet i Oslo

– Det beste r?det foreldre kan gi dei unge er ? ta utdanning


Lytt til meir fr? Universitetsplassen podkast

Universitetsplassen er ein forskarbasert podkast om samfunnet produsert av Universitetet i Oslo. Her m?test b?de unge og erfarne forskarar for ? snakke om det dei meiner er viktig og aktuelt, saman med gjestar fr? norsk samfunnsliv.

Lytt i Apple podcasts

Lytt i Spotify

Emneord: Studiestart, studievalg, studentliv, Studentsuksess Av Monica Bjermeland
Publisert 28. mars 2022 11:08 - Sist endret 25. mai 2022 11:43